Một ngày ở nông trại mùa cà phê chín

2026-01-17T05:10:39-05:00 2026-01-17T05:10:39-05:00 https://xiphocafe.vn/blog/mot-ngay-o-nong-trai-195.html https://xiphocafe.vn/uploads/blog/2026_01/mot-ngay-o-nong-trai2.jpg

Từng trái chín được chọn kỹ, từng mẻ cà được theo dõi cẩn thận: lên men sao cho vừa độ, phơi đảo thế nào để hạt khô đều, giữ lại được hương vị tự nhiên nhất của vùng đất này. Mỗi khâu là một lần tụi mình chậm lại, quan sát, lắng nghe hạt cà phê phản hồi bằng mùi hương, bằng màu sắc, bằng cảm giác khi chạm tay vào.
 

Vui hơn nữa là những lúc có khách ghé thăm. Cùng đứng trên sân phơi, cùng nghe tụi mình kể chuyện làm cà phê, chuyện mưa nắng, chuyện cây ra hoa trắng vườn, chuyện những ngày chờ trái chín mà sốt ruột. Có những cuộc trò chuyện rất ngắn, nhưng đủ để người ta hiểu vì sao một hạt cà phê tử tế lại cần nhiều thời gian đến vậy.

Với khu nhà kính, sân phơi và khu sơ chế, mỗi năm tụi mình làm ra hơn 10 tấn cà phê nhân xanh. Không nhiều, nhưng là những hạt cà được làm bằng sự kiên nhẫn, bằng đôi tay quen việc và bằng sự kiên định với chất lượng cà phê đặc sản để cà phê Việt Nam ngày càng ngon hơn – theo một cách chậm rãi và bền bỉ.

Nếu bạn chưa có dịp ghé thăm trực tiếp nông trại, hãy cùng tụi mình dạo chơi một ngày tại nông trại trong bài chia sẻ này.

Từ sáng sớm ra vườn

Tại nông trại, người nông dân thức giấc cùng ông mặt trời. Khi trời còn chưa kịp sáng rõ, sương vẫn đọng đầy trên tán lá, trên đám cỏ - mọi người đã sửa soạn dụng cụ cần thiết để ra vườn thu hái cà phê.

Vườn ở Tây Nguyên hay vùng Quảng Trị, buổi sáng gió lạnh cùng hơi ẩm buổi đêm cũng không cản được bước chân thoăn thoắt và đôi tay đều đều của người nông dân hái cà. Tay chạm vào trái cà phê, vỏ quả căng, mịn, mát rượi. Những trái đỏ nằm im trên cành, lặng lẽ, như thể chúng đã chờ sẵn từ lâu. Màu đỏ lúc này không chói, mà trầm, sâu, đủ đầy.

Người nông dân hái cà phê bắt đầu công việc trong im lặng. Không ai nói nhiều. Chỉ có tiếng lá khẽ lay, tiếng trái rơi nhẹ vào rổ, vào bao bì. Mỗi bàn tay đưa ra đều có sự cân nhắc. Hái trái chín đỏ, bỏ qua trái còn xanh. Công việc cứ nhịp nhàng, chậm rãi như thế

Khi mặt trời nhô hẳn lên khỏi tán cây cao. Những giọt nước còn sót lại lấp lánh trên lá, rồi biến mất. Đây cũng là lúc vườn cà phê bừng lên mùi hương rõ hơn của cây cối, của đất ẩm và của trái cà phê chín.

Đến những việc trong khu sơ chế

Nắng lên cao hơn, không khí trong vườn thay đổi rõ rệt. Ánh sáng xuyên qua từng tầng lá, chiếu xuống những chùm cà phê đỏ. Màu đỏ lúc này ánh lên, trong và sáng, như có men rượu nhẹ đang ủ bên trong. Từ khu vườn đến khu sơ chế dường như trở nên sống động hơn.

Những cây cà phê được hái chọn hiện lên với cành lá thưa dần, nhưng vẫn còn đó những trái xanh được để lại cho những ngày sau. Khi thu hoạch không phải là lấy đi tất cả, chỉ chọn lấy những trái chín đủ sẵn sàng chuyển sang công đoạn tiếp theo - sơ chế lên men.

Ở khu sơ chế, mọi thao tác diễn ra liên tục. Trái cà được rửa, được phân loại, loại bỏ tạp chất, trái cà phê còn xanh hoặc bị khô. Đây là công đoạn quan trọng trước khi đưa vào sơ chế, giúp loại bỏ những tác nhân ảnh hưởng đến cả quá trình cà phê lên men, đặc biệt là ảnh hưởng trực tiếp đến hương vị sau khi sơ chế.

Có ba phương pháp sơ chế chính được áp dụng đó là: sơ chế khô, sơ chế bán ướt và sơ chế ướt. Tùy vào lựa chọn của nông trại mà quả cà phê sẽ bước vào giai đoạn tiếp theo. Cụ thể: với sơ chế khô cà phê sau khi rửa sạch sẽ được để nguyên quả mang đi phơi; phương pháp bán ướt cà phê sẽ được xay xát tách hạt rồi đưa đến giàn phơi; phương pháp ướt cà phê sau khi tách hạt sẽ được ngâm trong nước cho hết lớp đường bao quanh vỏ thóc, sau đó mới mang đi phơi khô. 

Trên sân phơi, cà phê được trải ra thành lớp mỏng. Mỗi vài giờ, tụi mình lại đảo. Tay chạm vào hạt, cảm nhận độ ẩm, độ khô, và cả mùi hương rất nhẹ đang bắt đầu xuất hiện. Cà phê nằm thư thả trên giàn lưới, hứng trọn gió và nắng để tự làm khô hạt, cũng là quá trình để chuyển biến hương vị tiềm ẩn bên trong. 

Những chiều về

Chiều xuống, nắng dịu hơn. Tại vườn, người nông dân vẫn tiếp tục hái cà phê ngoài vườn.

Chiều là lúc người hái cà phê phải giữ sự tỉnh táo nhiều nhất. Mệt dễ khiến tay vội. Nhưng chỉ cần một phút lơ là, những trái xanh có thể bị hái nhầm. Vì vậy, dù mồ hôi chảy dọc sống lưng, ánh mắt vẫn phải đủ tinh để chọn đúng màu đỏ vừa độ.

Âm thanh của buổi chiều cũng khác. Tiếng cành lá chạm vào nhau. Tiếng bao cà phê được đặt xuống nền đất. Tiếng nói chuyện vẫn rôm rả xen lẫn với tiếng chim chóc hát ca chuyền cành. Cả khu vườn mang một nhịp thở chậm dần, như đang chuẩn bị khép lại ngày làm việc. Những bao cà phê xếp dần lại một góc rồi chuyển về nhà.

Khi mặt trời khuất hẳn sau đồi, nông trại trở lại sự yên tĩnh quen thuộc. Ánh sáng vàng dịu trải xuống khoảng sân nhỏ. Người ta ngồi lại, nhìn những bao cà phê vừa thu hoạch. Sự mệt mỏi lúc này đi cùng một cảm giác rất khó gọi tên: nhẹ nhõm.

Một ngày mùa vui nhộn khép lại. Nhưng cảm giác không phải là kết thúc, mà là hoàn thành thêm một phần của cả mùa vụ. Những trái cà phê trong bao kia là kết tinh của gần một năm chăm sóc, chờ đợi và tin tưởng.

Ngồi ở nông trại buổi tối, người ta dễ nghĩ nhiều hơn. Về mưa đầu mùa. Về những ngày cây ra hoa trắng vườn. Về những tháng quả còn xanh, lớn chậm. Và về hôm nay, ngày những trái cà phê đã đủ chín để được hái xuống.

Có lẽ vì thế mà mùa cà phê chín luôn mang lại cảm xúc rất đặc biệt. Nó không ồn ào. Không rực rỡ. Nhưng đủ sâu để người ta nhớ. Nhớ một ngày làm việc bắt đầu từ sương sớm, kết thúc trong ánh đèn vàng và mang theo niềm vui hân hoan về hương vị của cà phê mùa vụ mới.

Từ những ngày như vậy, những hạt cà phê tử tế mới có cơ hội bước tiếp hành trình của mình: từ vườn, qua mẻ rang nơi người thợ theo dõi từng đường cong nhiệt để đánh thức hương vị tiềm ẩn, đến ly cà phê ấm trên tay người uống, trong một buổi sáng ngày thường.