Sơ chế - Xưởng rang
Rang cà phê – Vũ điệu của nhiệt và hạt
Bên trong chiếc lồng rang nhỏ bé, mỗi ngày lại mở màn cho một vũ khúc kỳ diệu. Ở đó, hạt cà phê như những vũ công, uyển chuyển xoay mình theo nhịp...
Xem bài viếtCùng bước vào lò rang, cùng xoay mình lồng rang với nhiệt độ và thời gian, nhưng Robusta và Arabica lại không bao giờ “nhảy” cùng một vũ điệu. Mỗi loại hạt mang trong mình một bản chất rất riêng, một cá tính, một quá khứ vùng trồng, một cấu trúc hương vị chờ được đánh thức. Chính vì thế, dù đều là “rang cà phê” nhưng quá trình dành cho Robusta và Arabica chưa bao giờ giống nhau. Vậy điều gì khiến hai hạt cà phê này đòi hỏi kỹ thuật khác biệt? Và bước ra khỏi lò rang, Robusta và Arabica có gì khác nhau?

Robusta thì lớn lên giữa nắng gió Tây Nguyên, khí hậu nóng hơn, biên độ nhiệt mạnh hơn, sức sống mãnh liệt hơn. Hạt Robusta có tính chất rắn chắc, mật độ hạt cao, caffeine nhiều, lượng đường tự nhiên thấp hơn. Robusta chứa lượng cafein cao hơn (khoảng 2.5-4% so với 1-2% của Arabica), đồng thời có hàm lượng chlorogenic acid (CGA) cao hơn, làm cho vị cà phê Robusta đắng và gắt hơn sau khi rang.
Arabica sinh ra ở nơi khí hậu lạnh nhiều, độ cao lớn, sương lạnh ôm lấy từng tán cà phê. Cấu trúc hạt Arabica mỏng hơn Robusta, mật độ thấp hơn, chứa hàm lượng đường tự nhiên và axit hữu cơ cao. Arabica có hàm lượng đường và chất béo cao hơn gần gấp đôi so với Robusta, đây là các tiền chất quan trọng trong quá trình rang tạo nên hương vị phức tạp và ngọt ngào hơn cho Arabica.
Do đặc tính hạt khác nhau (kích thước, độ cứng, thành phần hóa học), người thợ rang phải linh hoạt điều chỉnh các thông số kỹ thuật, nhiệt độ và thời gian khi rang để tối ưu hóa hương vị. Khi Arabica và Robusta bước vào lò rang, người thợ rang không chỉ nhìn chúng bằng mắt mà lắng nghe bằng cả kinh nghiệm và trực giác. Họ hiểu rằng mỗi loại hạt cần một nhịp nhiệt hoàn toàn khác.
Robusta hạt rắn chắc, nhiều caffeine, cần một đầu nhiệt mạnh mẽ hơn để “đánh thức” nội lực. Nếu vào nhiệt quá chậm, Robusta khó bung cấu trúc tạo nên vị khó chịu, nhưng nếu chỉ mạnh mẽ mà không kiểm soát, hạt sẽ trở nên cháy khét, mất hậu vị chocolate và hạnh nhân đặc trưng. Robusta thường rang ở nhiệt độ cao hơn và thời gian có thể ngắn hơn để tránh vị quá đắng và giữ được hương thơm.
Arabica thường rang ở nhiệt độ thấp hơn và kiểm soát thời gian rang để giữ được vị chua và ngọt cân bằng. Arabica giàu đường tự nhiên và axit, cấu trúc mềm, vì vậy tốc độ gia nhiệt phải từ tốn, ổn định. Nếu tăng nhiệt quá nhanh, đường chuyển hóa đột ngột khiến hương hoa, hương trái cây dễ cháy thành khói đắng. Arabica cần một đường cong nhiệt mềm, để các lớp hương mở ra và phát triển hương vị phức tạp.
Sau khi rang, mỗi loại hạt càng bộc lộ rõ hơn sự khác biệt về hình thái màu sắc bên ngoài và đặc trưng hương vị bên trong.
Robusta khi rang thường có màu đậm hơn Arabica ở cùng mức nhiệt độ rang. Robusta có hương thơm nhẹ hơn, vị đắng đặc trưng, có thể hơi gắt và thô hơn, lớp crema khi pha espresso dày và mượt hơn Arabica.
Hạt Robusta nở nhiều hơn, mềm hơn và dễ vỡ hơn so với Arabica, trong khi Arabica có cấu trúc chắc hơn, độ nở kém hơn nên màu sắc sau rang thường nhạt hơn.
Arabica sau khi rang thường có hương thơm phong phú, phức tạp, vị chua nhẹ đặc trưng (giống vị trái cây) và hậu vị đắng dịu, rất được ưa chuộng trong các món cà phê như Espresso, Cappuccino.
Khi rang cà phê Robusta và Arabica, người rang cần điều chỉnh nhiệt độ, thời gian và kỹ thuật rang phù hợp với đặc tính riêng của từng loại hạt để phát huy tối đa hương vị đặc trưng của chúng. Robusta cho màu rang đậm, vị đắng mạnh, hương nhẹ, trong khi Arabica có màu rang nhạt hơn, vị chua nhẹ, hương thơm phức tạp và ngọt dịu hơn
Với từng loại hạt, từng mẻ cà phê khác nhau - để đảm bảo chất lượng hương vị đồng nhất, luôn là thách thức lớn đối với người thợ rang Xì Phố Cafe. Nhưng càng thách thức, càng là cơ hội để khám phá nhiều hơn những điều thú vị ở mỗi hạt cà phê bé xíu xiu. Mỗi ngày, việc mở máy và đánh thức hương vị còn ngủ yên ở những hạt cà đó, là một trải nghiệm vừa gian nan vừa nhiều niềm vui - dành cho những người thợ cần mẫn tại xưởng nhỏ. Bạn muốn hiểu hơn về hạt cà phê nào, nhắn về Xì Phố Cafe nhé.
Xưởng rang Xì Phố Cafe
5/31 Hồ Văn Long, P. Bình Hưng Hòa B, Quận Bình Tân, TP. Hồ Chí Minh
- Hotline: 0971.999.197.
- FB: Xì Phố Cafe